Realnost je da u razvoju softvera ne postoji ništa dovoljno općenito što bi vrijedilo u svim situacijama. Upravo na tim temeljima počivaju glavne ideje Rational Unified Processa. RUP je, naime, procesni framework koji omogućuje izradu metodologije po mjeri za različite projekte, a baziranu na isprobanim najboljim praksama za razvoj softvera. Korištenje konzistentnog procesa podiže razumijevanje i učinkovitost u razvojnim timovima, a pogotovo jasniju definiciju odgovornosti. RUP metodologija razvoja ubrzano postaje industrijski standard među procesima razvoja softvera.
IBM Rational Method Composer nova je verzija Rational Unified Process produkta i predstavlja velik iskorak u evoluciji RUP-a jer se kroz njega izlažu IBM-ova rješenja za izgradnju procesa, upravljanje portfeljom, distribuirani razvoj i servisno orijentiranu arhitekturu. Na taj način korisniku se dopušta, uz sve što je i do sada dobivao kroz RUP i njegove dodatke, potpuna kontrola nad izgradnjom njegova vlastitog procesa ili dokumentiranjem već postojećega koji ne mora biti vezan za RUP.
Alat sadrži gotove procese i smjernice za male, srednje i velike projekte, SOA-u, sistemski inženjering i upravljanje portfeljem. Kreiranjem procesa koji točno odgovara zahtjevima organizacije koja ga koristi i njezinim projektima omogućuje se puno bolja komunikacija unutar tima te je moguće staviti težište na najvažnija područja razvoja, što dovodi do bolje integracije i usklađivanja poslovnih i IT timova. Postoji mogućnost kreiranja predložaka projektnih planova koje je moguće uvesti u alate za upravljanje portfeljom kao što je IBM Rational Portfolio Manager ili alate za planiranje projekata kao što je Microsoft Project.
Unutar alata postoje i procesi specifični za određene tehnologije (RUP for J2EE, RUP for .NET, RUP for Rational Application Developer (RAD), RUP for User Experience i drugi) te procesi na enterprise nivou (RUP for SOA Governance, RUP for Program Management, IBM Rational Portfolio Management)
